امروز یکشنبه ՝ 1396/11/01    ■ Sun, Jan 21, 2018   



  
اندازه نوشته   A | A
آخرین اخبار 
نخستین جلسۀ کارگروه ششمین جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات
چهارشنبه، بیستم‌ دی‌ماه ۱۳۹۶، نخستین جلسۀ کارگروه ششمین جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات در محل فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد. در این جلسه پس از ارائۀ گزارش مختصری از روال برگزاری پنجمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات در سال گذشته، اعضای کارگروه به بررسی برگۀ ارزیابی داوران جایزه پرداختند.

استاد اسماعیل سعادت و دکتر حسین معصومی همدانی، برگزیدگان جشنوارۀ فارابی
یکشنبه، بیست‌وچهارم دی‌ماه ۱۳۹۶، مراسم اختتامیۀ نهمین جشنوارۀ بین‌المللی فارابی با حضور دکتر حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی ایران، دکتر منصور غلامی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، و دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در محل اجلاس سران برگزار شد.

هفتاد و چهارمین نشست ماهانۀ فرهنگستان برگزار می‌شود
دوشنبه، بیست ‌و پنجم دی‌ماه ۱۳۹۶، هفتاد و چهارمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. در این نشست دکتر عباس بگ‌جانی، پژوهشگر گروه فرهنگ‌نویسی، در موضوع «دیوان سید حسن غزنوی: نویافته‌ها و تصحیح مجدد» سخنرانی خواهد کرد.

گزارش مراسم رونمایی مثنوی معنوی
دوشنبه، چهارم دی‌ماه ۱۳۹۶، مراسم رونمایی کتاب مثنوی معنوی به تصحیح دکتر محمدعلی موحد، با حضور و سخنرانی مصحح و آقایان دکتر فتح‌الله مجتبائي، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، و دکتر مهدی سالاری‌نسب، پژوهشگر زبان و ادب فارسی، در محل فرهنگستان (تالار الغدیر) برگزار شد.
آخرين به روز رسانی ۱۳۹۰/۸/۳ - ۱۰:۲۶
املاى بعضى از واژه‌ها و پیشوندها و پسوندها
 
اى (حرف ندا) همیشه جدا از منادا نوشته مى‌شود:
          اى خدا، اى که
این، آن جدا از جزء و کلمهٔ پس از خود نوشته مى‌شود:
          استثنا: آنچه، آنکه، اینکه، اینجا، آنجا، وانگهى
همین، همان همواره جدا از کلمهٔ پس­از خود نوشته‌ مى‌شود:
      همین خانه، همین‌جا، همان کتاب، همان‌جا
هیچ همواره جدا از کلمهٔ پس از خود نوشته مى‌شود:
      هیچ‌یک، هیچ‌کدام، هیچ‌کس
چه جدا از کلمهٔ پس از خود نوشته مى‌شود، مگر در:
      چرا، چگونه، چقدر، چطور، چسان
چه همواره به کلمهٔ پیش از خود مى‌چسبد:
      آنچه، چنانچه، خوانچه، کتابچه، ماهیچه، کمانچه، قباله‌نا‌مچه
را در همه جا جدا از کلمهٔ پیش از خود نوشته مى‌شود، مگر در موارد زیر:
      چرا در معناى «براى چه؟» و در معناى «آرى»، در پاسخ به پرسش منفى.
که جدا از کلمهٔ پیش از خود نوشته مى‌شود:
      چنان‌که، آن‌که (= آن‌کسى‌که)
      استثناء: بلکه، آنکه، اینکه
ابن، حذف یا حفظ همزهٔ این کلمه، وقتى که بین دو عَلَم (اسم خاص اشخاص) واقع شود، هر دو صحیح است:
      حسین‌بن‌على/ حسین‌ابن‌على؛ محمّدبن‌زکریاى رازى/ محمّدابن زکریاى رازى؛ حسین‌بن‌عبدالله‌بن‌سینا/ حسین‌ابن‌عبدالله‌ابن‌سینا
به در موارد زیر پیوسته نوشته مى‌شود:
    1. هنگامى که بر سر فعل یا مصدر بیاید (همان‌که اصطلاحاً «باى زینت» یا «باى تأکید» خوانده مى‌شود):
          بگفتم، بروم، بنماید، بگفتن (= گفتن)
    2. به‌صورت بدین، ‌بدان، بدو، بدیشان1 به کار رود.
    3. هرگاه صفت بسازد:
          بخرد، بشکوه، بهنجار، بنام
به در سایر موارد جدا نوشته مى‌شود:
به برادرت گفتم، به سر بردن، به آواز بلنـد، به‌سختى، منـزل‌به‌منـزل، به نام خدا
    تبصره: حرف «به» که در آغاز بعضى از ترکیب‌هاى عربى مى‌آید از نوع حرف اضافهٔ فارسى نیست و پیوسته به کلمهٔ بعد نوشته مى‌شود:
          بعینه، بنفسه، برأی‌العین، بشخصه، مابازاء، بذاته
ـ هرگاه «باى زینت»، «نون نفى»، «میم نهى» بر سر افعالى که با الف مفتوح یا مضموم آغاز مى‌شوند (مانند انداختن، افتادن، افکندن) بیاید، «الف» در نوشتن حذف مى‌شود:
          بینداز، نیفتاد، میفکن
بى ‌همیشه جدا از کلمهٔ پس از خود نوشته مى‌شود، مگر آنکه کلمه بسیط‌گونه باشد، یعنى معناى آن دقیقاً مرکب از معانى اجزاى آن نباشد:
          بیهوده، بیخود، بیراه، بیچاره، بینوا، بیجا
مى و همى همواره جدا از کلمهٔ پس از خود نوشته‌ مى‌شود:
         مى‌رود، مى‌افکند، همى‌گوید
هم ‌همواره جدا از کلمهٔ پس از خود نوشته مى‌شود، مگر در موارد زیر:
    1. کلمه بسیط‌گونه باشد:
          همشهرى، همشیره، همدیگر، همسایه، همین، همان، همچنین، همچنان
    2. جزء دوم تک‌هجایى باشد:
          همدرس، همسنگ، همکار، همراه
    در صورتى که پیوسته‌نویسى «هم» با کلمهٔ بعد از خود موجب دشوارخوانى شود، مانند همصنف، همصوت، همتیم جدانویسى آن مرجّح است.
    3. جزء دوم با مصوت «آ» شروع شود:
           همایش، هماورد، هماهنگ
    در صورتى که قبل­از حرف «آ» همزه در تلفّظ ظاهر شود، هم جدا نوشته مى‌شود:
           هم‌آرزو، هم‌آرمان
    تبصره: هم، بر سر کلماتى که با «الف» یا «م» آغاز مى‌شود، جدا نوشته مى‌شود:
           هم‌اسم، هم‌مرز، هم‌مسلک
تر و ترین همواره جدا از کلمهٔ پیش از خود نوشته مى‌شود، مگر در:
           بهتر، مهتر، کهتر، بیشتر، کمتر
ها (نشانهٔ جمع) در ترکیب با کلمات به هر دو صورت (پیوسته و جدا) صحیح مى‌باشد:
           کتابها/ کتاب‌ها، باغها/ باغ‌ها، چاهها /چاه‌ها، کوهها/ کوه‌ها، گرهها/ گره‌ها
    اما در موارد زیر جدانویسى الزامى است:
    1. هرگاه ها بعداز کلمه‌هاى بیگانهٔ نامأنوس به کار رود:
           مرکانتیلیست‌‌ها، پزیتیویست‌ها، فرمالیست‌‌ها
    2. هنگامى که بخواهیم اصل کلمه را براى آموزش یا براى برجسته‌سازى مشخص کنیم:
           کتاب‌ها، باغ‌‌ها، متمدن‌ها، ایرانى‌ها
    3. هرگاه کلمه پردندانه (بیش­از سه دندانه) شود و یا به «ط» و «ظ» ختم شود:
          پیش‌بینى‌ها، حساسیت‌‌ها، استنباط‌ها، تلفّظ‌ها
    4. هرگاه جمع اسامى خاص مدّ نظر باشد:
          سعدى‌ها، فردوسى‌ها، مولوى‌ها، هدایت‌ها
    5. کلمه به هاى غیرملفوظ ختم شود:
          میوه‌ها، خانه‌ها
    یا به هاى ملفوظى ختم شود که حرف قبل از آن حرف متّصل باشد:
          سفیه‌ها، فقیه‌ها، پیه‌ها، به‌ها
 
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. گونهٔ قدیمى حرف اضافهٔ «به» فقط در کلمات بدین، بدان، بدو، بدیشان باقى مانده است.
 
تاريخچه   |    اساسنامه   |    دربارۀ وبگاه   |    نشر آثار   |    خبرنامهٔ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی