بررسی خرده‌گويش‌های منطقۀ قصران 
مؤلّف: دكتر گيتی ديهيم
نسخه‌پرداز: فاطمه كيادربندسری
چاپ اوّل/ 1384
قطع وزيري/ 235 صفحه/ 18000 ريال
شمار: 1000 نسخه با جلد شوميز
شابک:  X ـ 29 ـ 7531 ـ 964  

همۀ صاحب‌نظران در زبان‌شناسی، قرن حاضر را زمان مرگ خرده‌گويش‌ها می‌دانند. درواقع، تمام عوامل، و از همه مهم‌تر عامل پرقدرتِ اقتصاد، اين نابودی را تسهيل می‌كند. وضع خاص زمان ما همۀ بخت‌ها را از زبان‌های روستايی و محلّی گرفته‌است. البتّه اين مسئله تنها دامن‌‌‌‌‌گير ما و روستاهای ما نيست، بلكه در تمام دنيا وضع چنين است.
    اين كتاب حاصل تلاش‌های خانم ديهيم است كه خود از ساكنان منطقۀ لواسانات (رودبار قصران) بوده و با مشاهدۀ اين پديدۀ تأسف‌انگيز، تصميم به جمع‌آوری خرده‌گويش‌های اين ناحيه گرفته‌است.
    گويش مردم اين منطقه به‌ادعای خودشان گيلكی است و تاكنون كسی از اين موضوع كه چرا و چگونه در سی‌كيلومتری تهران به گيلكی سخن گفته می‌شود، خبر نداده‌است. اما گويش اين مردم، برخلاف آنچه زبانوران اين منطقه می‌گويند، گيلكی نيست و طبق تحقيق عالمانۀ مرحوم كريمان، آميزه‌ای از رازی قديم و مازندرانی، با عناصری از عربی و تركی است. در اين كتاب ابتدا به معرّفی كامل منطقۀ قصران و گويش‌های آن پرداخته شده، سپس در فصل دوم دستگاه‌های زبانی، ويژگی‌های آوايی، دستوری و واژگانی اين گويش مورد بررسی قرار گرفته‌است. در فصل سوم نيز پيكرۀ زبانی قصرانِ داخل و قصرانِ خارج و واژه‌نامۀ قصرانی آمده‌است.