امروز جمعه ՝ 1396/02/08    ■ Fri, Apr 28, 2017   



  
اندازه نوشته   A | A
آخرین اخبار 
غزنه، ششصد سال پس از حکیم سنایی و پاسخی به یک پرسش
دوشنبه، بیست‌وهشتم فروردین‌ماه ۱۳۹۶، شصت‌وششمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد. در این نشست دکتر محمدسرور مولایی، عضو پیوستۀ افغانستانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در موضوع «غزنه، ششصد سال پس از حکیم سنایی و پاسخی به یک پرسش» سخنرانی کرد.

نشست مشترک معاونت آموزش ابتدایی وزارت آموزش‌و‌پرورش و فرهنگستان
شنبه، بیست‌وششم فروردین‌ماه ۱۳۹۶، به دنبال گزارش‌های گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دربارۀ وضعیت دوزبانگی و انتشار کتاب به زبان‌های محلی، نشست مشترکی با حضور سرکار خانم دکتر رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش‌و‌پرورش، و دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.

همایش بین‌المللی دانشگاه روابط بین‌الملل و زبان‌های جهانی آبلای‌خان
دانشگاه روابط بین‌الملل و زبان‌های جهانی آبلای‌خان در شهر آلماتی قزاقستان با همکاری رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در قزاقستان، همایش بین‌المللی «روابط معنوی و تاریخی مردم ایران و آسیای مرکزی (ایرانیان با ترکان)» را در تاریخ ۲۵-۲۶ اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۶ (۱۶-۱۵می ۲۰۱۷) در چارچوب گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و آسیای مرکزی، برگزار م ...

فراخوان نهمین دورۀ جشنوارۀ بین‌المللی فارابی
بر اساس فراخوان دبیرخانۀ جشنوارۀ بین‌المللی فارابی، نهمین دورۀ این رویداد فرهنگی در نیمۀ دوم سال ۱۳۹۶ در بخش‌های مختلف برگزار خواهد شد. بر طبق این فراخوان، علاقه‌مندان تا سی‌ویکم اردیبهشت‌ماه فرصت دارند آثار خود را به دبیرخانۀ جشنواره ارسال کنند.
آخرين به روز رسانی ۱۳۹۵/۶/۳۱ - ۱۲:۲۷ نسخه قابل چاپ
به مناسبت درگذشت پروفسور کوئیچی هانه‌دا
ایران‌شناس معاصر ژاپن
دکتر محمدرضا نصیری
عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
 
سحرگاه روز سه‌شنبه، ششم سپتامبر ۲۰۱۶ (۱۶ شهریور ۱۳۹۵)، ایران‌شناس نامی ژاپنی، پروفسور کوئیچی هانه‌دا، فرزند آکیرو هانه‌دا (استاد دانشگاه کیوتو) و نوۀ شرق‌شناس بنام ژاپنی، پروفسور تورو هانه‌دا، در در سن ۷۲سالگی درگذشت. مراسم وداع این ایران‌شناس برجسته روز جمعه، نهم سپتامبر، برگزار شد.
    پروفسور هانه‌دا متولد پنجم ماه مه ۱۹۴۴ بود. وی پس از پایان دورۀ دبیرستان در دانشگاه اوساکای توکیو در رشتۀ زبان فارسی به تحصیل پرداخت و پس از فراغت از تحصیل، در سال ۱۹۶۸ برای تکمیل مطالعات خود در حوزۀ تاریخ و زبان فارسی به مدت چهار سال در ایران، زیر نظر زنده‌یاد ایرج افشار، به تحقیق و مطالعه پرداخت. در همین دوران مقالات متعددی در نشریات ایران به چاپ رسانید که از جمله می‌توان به مقاله‌های «روابط سیاسی ایران و چین در دورۀ ساسانی» (کاوه، س ۱۳، ش ۵)، «خلاصة التواریخ و زبدة التواریخ در فرهنگ ایران‌زمین» (س ۱۹) اشاره کرد.
    پروفسور هانه‌دا پس از بازگشت به ژاپن در سال ۱۹۷۵ در مؤسسۀ مطالعات فرهنگ‌ها و زبان‌های آسیا و افریقای دانشگاه مطالعات خارجی توکیو به‌عنوان مربی استخدام شد. علاقۀ وی به ایران و تاریخ ایران سبب شد که سفرهای متعددی به ایران داشته باشد؛ از آن جمله در تابستان ۱۹۷۹ به ایران سفر کرد و تا زمستان ۱۹۸۱ در ایران ساکن اقامت گزید. استاد هانه‌دا در سال ۱۹۸۷ به رتبۀ دانشیاری و در سال ۲۰۰۴ به درجۀ استادی رسید. کتاب منتخب التواریخ، تألیف محمد حکیم‌خان، که پروفسور هانه‌دا آن را با همکاری خانم دکتر یایوئی کاواهارا تصحیح و در سال ۲۰۰۹ به چاپ رسانده بود، به‌عنوان کتاب سال ایران انتخاب و برندۀ جایزۀ ریاست جمهوری شد. استاد هانه‌دا در همین سال به درجۀ بازنشستگی رسید و از توکیو به کیوتو نقل مکان کرد در خانۀ پدری خود ساکن شد و از آن پس به کارهای تحقیقاتی خود پرداخت.
    از استاد هانه‌دا آثاری متعدد به جای مانده است که از جمله می‌توان به شاه واژه‌نامۀ تبریزی، با همکاری علی گنجه‌لو (۱۹۷۹)، ۵۵ سند فارسی از دورۀ قاجار (دربارۀ حقّابۀ کرج)، با همکاری دکتر هاشم رجب‌زاده (۱۹۹۷)، جواهر الاخبار بوداق قزوینی، با همکاری محمدرضا نصیری (۱۹۹۹ چاپ ژاپن)، تاریخ ایلچی نظام‌شاه با همکاری محمدرضا نصیری (۱۳۷۹ چاپ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی) را نام برد.
    پروفسور هانه‌دا سال‌های متمادی بر روی اصطلاحات ماهی‌گیری تحقیق می‌کرد و به همین منظور چندین سفر به استان گیلان داشت، ولی متأسفانه این تحقیق ناتمام ماند و به چاپ نرسید. آخرین اثر در دست تحقیق پروفسور هانه‌دا تنسوخ‌نامۀ خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی بود که عمر وی به اتمام این کار نیز وفا نکرد.
    پروفسور هانه‌دا شمع محفل ایران‌شناسان ژاپن بود. درِ اتاق وی به روی هر ایرانی تازه‌رسیده به ژاپن باز بود؛ اتاقی با تزیینات ایرانی، از رومیزی کار اصفهان و استکان‌ها و سماور ایرانی گرفته تا چای تازه‌دم. عارف و عامی از خوان وی بهره‌ها می‌بردند و دانشجویان ژاپنی علاقه‌مند به فرهنگ و تاریخ و ادب فارسی در پیش وی در زمینه‌های مختلف تاریخ ایران، از تحقیق در اسناد و مدارک تاریخی گرفته تا پژوهش در زمینۀ متون تاریخی‌ای چون جامع التواریخ، شاگردی می‌کردند. ایرانیان مقیم ژاپن نیز از راهنمایی‌های وی بهره‌ها می‌گرفتند و گاهی مشکلات خود را با درایت وی حل و فصل می‌کردند.
    پروفسور هانه‌دا بسیار گشاده‌رو و قانع بود و به مال دنیا بهایی نمی‌داد. آداب‌دان و بزرگ‌منش بود. عشق او به فرهنگ ایران‌زمین ستودنی بود. از هر سفر خود به ایران ــ که تا زمان بازنشستگی تقریباً هرساله انجام می‌یافت ــ با کوله‌باری از کتاب و اندوخته‌های علمی بازمی‌گشت. همواره مشوق دانشجویان بود و با صبر و شکیبایی دانشجویان را به فراگیری زبان فارسی و شناخت منابع و مآخذ ایران هدایت می‌کرد. پروفسور هانه‌دا از جملۀ ایران‌شناسان کم‌نظیری بود که بی‌ادعا به تحقیق می‌پرداخت و بی‌مزد و منّت راهنمایی دانشجویان را بر عهده می‌گرفت. میهمان‌نوازی وی شهرۀ خاص و عام بود و همیشه با طیب‌خاطر و با صمیمت تمام نیازهای مهمانان از راه رسیده را تأمین می‌کرد.
    خلوص نیت، پاکی و صفای درونی و علاقۀ وی به ایران و مدنیت ایرانی مثال‌زدنی بود. اکثر استادان تاریخ و زبان‌فارسی که در دانشگاه‌های ژاپن به تدریس و تحقیق می‌پرداختند از خوان گستردۀ علمی وی بهره‌ها ‌برده‌اند.
    پروفسور هانه‌دا از جنسی دیگر بود؛ او تربیت‌یافتۀ محیط علمی‌ای بود که پایه‌های آن را پدربزرگش، پروفسور تورو هانه‌دا، پی‌ریزی کرده بود. در حقیقت استاد هانه‌دا نسل سوم از شرق‌شناسان معروف ژاپن به شمار می‌رفت. این خاندان جلیل‌القدر مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات شرق‌شناسی را در کیوتو با اهدای زمین و کتابخانۀ پروفسور تورو هانه‌دا بنا نهادند تا چراغ شرق‌شناسی در ژاپن هم‌چنان روشن بماند. پروفسور هانه‌دا در سال‌هایی که در ایران بود همسری ایرانی اختیار کرد و حاصل این وصلت دو پسر بود که هر دو از دانشگاه‌های ژاپن فارغ‌التحصیل شده‌اند.
    فرهنگستان زبان و ادب فارسی این ضایعه را به ایران‌شناسان ژاپن و دوستداران پروفسور هانه‌دا تسلیت می‌گوید. روحش شاد و روانش قرین رحمت باد.
 
تاريخچه   |    اساسنامه   |    دربارۀ وبگاه   |    نشر آثار   |    خبرنامهٔ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی