امروز دوشنبه ՝ 1397/05/01    ■ Mon, Jul 23, 2018   



  
اندازه نوشته   A | A
آخرین اخبار 
فراخوان پنجمین همایش ملی متن‌پژوهی ادبی
سه‌شنبه، هجدهم اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۷، پنجمین همایش ملی متن‌پژوهی ادبی با موضوع «نگاهی تازه به سبک‌شناسی، بلاغت، نقد ادبی» در کتابخانۀ ملی برگزار خواهد شد. مباحث و مسائل مربوط به سبک‌شناسی و بلاغت و نقد ادبی از مهم‌ترین موضوعات مطالعات ادبی به شمار می‌آیند که هرچند در ظاهر دانش‌هایی جدا از هم در نظر گرفته می‌شوند، از نظرگاه‌های ...

پیام تسلیت فرهنگستان به مناسبت درگذشت دکتر وحیدیان کامیار
استاد ارجمند، دکتر تقی وحیدیان کامیار، پس از عمری تحقیق و تألیف در زبان‌شناسی و دستور زبان و صنایع ادبی، دار فانی را بدرود گفت. فرهنگستان زبان و ادب فارسی درگذشت ایشان را به بازماندگان و دوستان و شاگردانشان تسلیت می‌گوید و از خداوند برای آن مرحوم آرامش روان طلب می‌کند.

چهارصد و پنجاه و نهمین جلسۀ شورای فرهنگستان
دوشنبه، دوم بهمن‌ماه ۱۳۹۶، چهارصد و پنجاه و نهمین نشست شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حضور اعضای پیوسته و وابسته، به ریاست دکتر غلامعلی حدادعادل، در تالار دکتر شهیدی برگزار شد. تبریک به استاد دکتر محمدعلی موحد، عضو پیوستۀ فرهنگستان، به‌جهت تصحیح و انتشار کتاب مثنوی معنوی؛

دانشمند شریف و گوشه‌گیر
دوم بهمن‌ماه مصادف بود با دومین سالروز درگذشت استاد ابوالحسن نجفی، عضو پیوستۀ فقید فرهنگستان زبان و ادب فارسی. به همین مناسبت روزنامۀ ایران در شمارۀ ۶۶۹۹ خود مطلبی را دربارۀ زنده‌یاد استاد نجفی، به قلم دکتر علی‌اشرف صادقی، مدیر گروه فرهنگ‌نویسی و عضو پیوستۀ فرهنگستان، تحت عنوان «دانشمند شریف و گوشه‌گیر» منتشر کرده بود که در ادام ...
آخرين به روز رسانی ۱۳۹۵/۶/۳۱ - ۱۲:۲۷ نسخه قابل چاپ
به مناسبت درگذشت پروفسور کوئیچی هانه‌دا
ایران‌شناس معاصر ژاپن
دکتر محمدرضا نصیری
عضو وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
 
سحرگاه روز سه‌شنبه، ششم سپتامبر ۲۰۱۶ (۱۶ شهریور ۱۳۹۵)، ایران‌شناس نامی ژاپنی، پروفسور کوئیچی هانه‌دا، فرزند آکیرو هانه‌دا (استاد دانشگاه کیوتو) و نوۀ شرق‌شناس بنام ژاپنی، پروفسور تورو هانه‌دا، در در سن ۷۲سالگی درگذشت. مراسم وداع این ایران‌شناس برجسته روز جمعه، نهم سپتامبر، برگزار شد.
    پروفسور هانه‌دا متولد پنجم ماه مه ۱۹۴۴ بود. وی پس از پایان دورۀ دبیرستان در دانشگاه اوساکای توکیو در رشتۀ زبان فارسی به تحصیل پرداخت و پس از فراغت از تحصیل، در سال ۱۹۶۸ برای تکمیل مطالعات خود در حوزۀ تاریخ و زبان فارسی به مدت چهار سال در ایران، زیر نظر زنده‌یاد ایرج افشار، به تحقیق و مطالعه پرداخت. در همین دوران مقالات متعددی در نشریات ایران به چاپ رسانید که از جمله می‌توان به مقاله‌های «روابط سیاسی ایران و چین در دورۀ ساسانی» (کاوه، س ۱۳، ش ۵)، «خلاصة التواریخ و زبدة التواریخ در فرهنگ ایران‌زمین» (س ۱۹) اشاره کرد.
    پروفسور هانه‌دا پس از بازگشت به ژاپن در سال ۱۹۷۵ در مؤسسۀ مطالعات فرهنگ‌ها و زبان‌های آسیا و افریقای دانشگاه مطالعات خارجی توکیو به‌عنوان مربی استخدام شد. علاقۀ وی به ایران و تاریخ ایران سبب شد که سفرهای متعددی به ایران داشته باشد؛ از آن جمله در تابستان ۱۹۷۹ به ایران سفر کرد و تا زمستان ۱۹۸۱ در ایران ساکن اقامت گزید. استاد هانه‌دا در سال ۱۹۸۷ به رتبۀ دانشیاری و در سال ۲۰۰۴ به درجۀ استادی رسید. کتاب منتخب التواریخ، تألیف محمد حکیم‌خان، که پروفسور هانه‌دا آن را با همکاری خانم دکتر یایوئی کاواهارا تصحیح و در سال ۲۰۰۹ به چاپ رسانده بود، به‌عنوان کتاب سال ایران انتخاب و برندۀ جایزۀ ریاست جمهوری شد. استاد هانه‌دا در همین سال به درجۀ بازنشستگی رسید و از توکیو به کیوتو نقل مکان کرد در خانۀ پدری خود ساکن شد و از آن پس به کارهای تحقیقاتی خود پرداخت.
    از استاد هانه‌دا آثاری متعدد به جای مانده است که از جمله می‌توان به شاه واژه‌نامۀ تبریزی، با همکاری علی گنجه‌لو (۱۹۷۹)، ۵۵ سند فارسی از دورۀ قاجار (دربارۀ حقّابۀ کرج)، با همکاری دکتر هاشم رجب‌زاده (۱۹۹۷)، جواهر الاخبار بوداق قزوینی، با همکاری محمدرضا نصیری (۱۹۹۹ چاپ ژاپن)، تاریخ ایلچی نظام‌شاه با همکاری محمدرضا نصیری (۱۳۷۹ چاپ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی) را نام برد.
    پروفسور هانه‌دا سال‌های متمادی بر روی اصطلاحات ماهی‌گیری تحقیق می‌کرد و به همین منظور چندین سفر به استان گیلان داشت، ولی متأسفانه این تحقیق ناتمام ماند و به چاپ نرسید. آخرین اثر در دست تحقیق پروفسور هانه‌دا تنسوخ‌نامۀ خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی بود که عمر وی به اتمام این کار نیز وفا نکرد.
    پروفسور هانه‌دا شمع محفل ایران‌شناسان ژاپن بود. درِ اتاق وی به روی هر ایرانی تازه‌رسیده به ژاپن باز بود؛ اتاقی با تزیینات ایرانی، از رومیزی کار اصفهان و استکان‌ها و سماور ایرانی گرفته تا چای تازه‌دم. عارف و عامی از خوان وی بهره‌ها می‌بردند و دانشجویان ژاپنی علاقه‌مند به فرهنگ و تاریخ و ادب فارسی در پیش وی در زمینه‌های مختلف تاریخ ایران، از تحقیق در اسناد و مدارک تاریخی گرفته تا پژوهش در زمینۀ متون تاریخی‌ای چون جامع التواریخ، شاگردی می‌کردند. ایرانیان مقیم ژاپن نیز از راهنمایی‌های وی بهره‌ها می‌گرفتند و گاهی مشکلات خود را با درایت وی حل و فصل می‌کردند.
    پروفسور هانه‌دا بسیار گشاده‌رو و قانع بود و به مال دنیا بهایی نمی‌داد. آداب‌دان و بزرگ‌منش بود. عشق او به فرهنگ ایران‌زمین ستودنی بود. از هر سفر خود به ایران ــ که تا زمان بازنشستگی تقریباً هرساله انجام می‌یافت ــ با کوله‌باری از کتاب و اندوخته‌های علمی بازمی‌گشت. همواره مشوق دانشجویان بود و با صبر و شکیبایی دانشجویان را به فراگیری زبان فارسی و شناخت منابع و مآخذ ایران هدایت می‌کرد. پروفسور هانه‌دا از جملۀ ایران‌شناسان کم‌نظیری بود که بی‌ادعا به تحقیق می‌پرداخت و بی‌مزد و منّت راهنمایی دانشجویان را بر عهده می‌گرفت. میهمان‌نوازی وی شهرۀ خاص و عام بود و همیشه با طیب‌خاطر و با صمیمت تمام نیازهای مهمانان از راه رسیده را تأمین می‌کرد.
    خلوص نیت، پاکی و صفای درونی و علاقۀ وی به ایران و مدنیت ایرانی مثال‌زدنی بود. اکثر استادان تاریخ و زبان‌فارسی که در دانشگاه‌های ژاپن به تدریس و تحقیق می‌پرداختند از خوان گستردۀ علمی وی بهره‌ها ‌برده‌اند.
    پروفسور هانه‌دا از جنسی دیگر بود؛ او تربیت‌یافتۀ محیط علمی‌ای بود که پایه‌های آن را پدربزرگش، پروفسور تورو هانه‌دا، پی‌ریزی کرده بود. در حقیقت استاد هانه‌دا نسل سوم از شرق‌شناسان معروف ژاپن به شمار می‌رفت. این خاندان جلیل‌القدر مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات شرق‌شناسی را در کیوتو با اهدای زمین و کتابخانۀ پروفسور تورو هانه‌دا بنا نهادند تا چراغ شرق‌شناسی در ژاپن هم‌چنان روشن بماند. پروفسور هانه‌دا در سال‌هایی که در ایران بود همسری ایرانی اختیار کرد و حاصل این وصلت دو پسر بود که هر دو از دانشگاه‌های ژاپن فارغ‌التحصیل شده‌اند.
    فرهنگستان زبان و ادب فارسی این ضایعه را به ایران‌شناسان ژاپن و دوستداران پروفسور هانه‌دا تسلیت می‌گوید. روحش شاد و روانش قرین رحمت باد.
 
تاريخچه   |    اساسنامه   |    دربارۀ وبگاه   |    نشر آثار   |    خبرنامهٔ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی