مدیر گروه: دکتر علیمحمّد مؤذّنی
معاون اجرایی: علیرضا علاءالدّینی
هدف
سازمان دانشنامه
سازمان دانشنامه چهار بخش دارد: شورای عالی، شورای علمی، شورای اجرایی و سازمان داخلی.
شورای عالی از اعضای پیوستهٔ فرهنگستان تشکیل میشود که نظارت بر طرح کلی و جامع دانشنامه را بر عهده دارند. آقایان دکتر حسن انوری، دکتر حسن حبیبی، دکتر غلامعلی حدّاد عادل، استاد اسماعیل سعادت، دکتر علیاشرف صادقی، استاد کامران فانی، دکتر فتحالله مجتبایی، دکتر مهدی محقق، دکتر محمدعلی موحد، دکتر حسین معصومی همدانی و دکتر سلیم نیساری اعضای این شورا هستند.
شورای علمی سیاست و خطّ مشی کلّی دانشنامه را وضع و تعقیب میکند و اعضای آن آقایان دکتر حسن انوری، دکتر حسن حبیب، دکتر غلامعلی حدّاد عادل، دکتر مهدی محقق، دکتر علیمحمد مؤذنی و دکتر محمدرضا نصیری هستند.
شورای اجرایی، برنامهریزی و نحوهٔ اجرای خطّ مشی دانشنامه را بر عهده دارد که آقایان دکتر حسن حبیبی، دکتر غلامعلی حدّاد عادل، دکتر علیمحمد مؤذنی، دکتر محمدرضا نصیری، دکتر نصرالله کاظمی کامیاب، علیرضا علاءالدینی و هدی سیدحسینزاده (دبیر شوراها) در آن همکاری دارند.
سازمان داخلی که متشکل از بخش سفارش مقالات به مؤلّفان داخلی و خارجی مقیم هند و پاکستان و بنگلادش و پیگیری دریافت آنها، و بخش آمادهسازی متون تألیفی است. برای گزینش مدخل، اَعلام جغرافیایی که در آنها فرهنگ اسلامی و ایرانی و زبان فارسی نفوذ کرده، با عنوان و مدخلی مستقل ارزیابی شدهاست. موضوعهای تاریخی، سلسلههای پادشاهان و حاکمان، سلسلههای تصوّف و صوفیان و عارفان این سرزمین، ادیبان و شاعران پارسیگوی، هنر و معماری و نیز برخی موضوعهای دینی، و بهطور کلّی آثاری که به زبان فارسی برجای ماندهاست، از مهمترین مباحث این دانشنامه هستند. افزون بر این، در مواردی برخی اصطلاحات ادبی، دیوانی، و دینی مشترک نیز بررسی و تحلیل شدهاند.
جهت حسن اجرای طرح تدوین دانشنامه، شورای اجرایی، تشکیل دو گروه علمی را در شبه قاره (1. هند؛ 2. پاکستان) به تصویب رساند که مسائل مربوط به سفارش و پیگیری و نگارش مقالات و محتوای علمی آنها را بر عهده داشتهباشند. این شوراها (در هر کشور بهطور مجزا) شامل رئیس، دبیر و اعضا (دو نفر) هستند. در هند: دکتر شریف حسین قاسمی (رئیس شورای علمی)، دکتر چندر شیکهر (دبیر شورای علمی)، دکتر آزرمیدخت صفوی، رضا انصاری، اقتدار حسین صدیقی. در پاکستان: دکتر سید اکرمشاه (رئیس شورای علمی)، دکتر محمدسلیم مظهر (دبیر شورای علمی، دکتر ظهورالدین احمد، دکتر محمداقبال مجددی و دکتر مصباحالدین خان حضور دارند.
فعالیتهای انجامشده و در دست اجرا
-
مدخلگزینی: نخستین فعّالیت این گروه، تهیهٔ عنوانها و مدخلهای تاریخی، ادبی، عرفانی و جغرافیایی بوده که به مدّت دو سال بهطور مستمر انجام گرفت و نتیجهٔ آن تهیهٔ دفتر عناوین مدخلها، تهیهٔ برگهها و کارتهای شناسایی مداخل (حدوداً 10000 مدخل) است؛
-
تهیهٔ شیوهنامهٔ تألیف و ویرایش؛
-
انتشار نخستین جلد دانشنامه (شامل حروف آ ـ الف) شامل بیش از 800 مقاله؛
-
پس از چاپ جلد اوّل، طرح دانشنامه و بازبینی و مدخلهای باقیمانده، مدخلهایی که از اهمیت بیشتری برخوردار بودند گزیده شدند که شامل حدود 3000 مدخل میشد. با بررسی بهعملآمده، مجموع مجلدات دانشنامه 6 جلد در نظر گرفته شدهاست. ازاینروی، جلد دوم (شامل حروف ب ـ چ)، در سال 1387 به چاپ رسید. در حال حاضر جلد سوم مراحل آمادهسازی برای چاپ را میگذراند.
گزیدهای از مقالههای جلد اول دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبهقاره
-
-
-
-
آشوكا (عبدالشّكور احسن ـ آذرميدخت مشايخ فريدنی)
-
-
-
آقا رضا (نذير احمد ـ محمّدجواد شمس)
-
-
-
-
-
-
-
-
-