جست‌و‌جو در وبگاه نسخه قابل چاپ

آخرين به روز رسانی ۱۳۸۸/۳/۱۱ - ۱۰:۰۶
گروه دستور زبان فارسی‌ و رسم‌الخط
 
مدير گروه: دكتر علی‌اشرف صادقی
مشاور: دكتر محمّد دبيرمقدّم
اعضای شورای علمی‌: دكتر حسن انوری‌، دكتر يدالله ثمره‌، دكتر علی رواقی‌، استاد احمد سميعی‌ (گيلانی‌)، دكتر علی‌اشرف صادقی‌، استاد ابوالحسن نجفی‌، دكتر سليم نيساری‌
 سرپرست گروه: دكتر علی‌اشرف صادقی‌
 
هدف
  • مهم‌ترين هدف گروه دستور، تدوين دستور زبان فارسی امروز است‌. اين دستور صرفاً جنبۀ توصيفی دارد و براساس نظريۀ ساختارگرايی است و به هيچ‌يک از شاخه‌های اين نظريه‌، به‌طور اخص، وابسته نيست و از تمام دستاوردهای اين نظريه و نيز ديگر نظريه‌های زبان‌شناسی استفاده می‌كند.
وظايف
  • توصيف زبان فارسی براساس متن‌های معتبر دورۀ معاصر؛
  • قرائت و بررسی و استفاده از توصيف‌هايی كه تابه‌حال از ساختمان دستوری زبان فارسی شده‌است‌.
فعاليت‌های انجام‌شده‌ و در دست اجرا
  • تهيّه و تنظيم دستور خطّ فارسی مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛
  • طرح وضعيت دستور در نظام آموزشی پيش‌از دانشگاه‌: اين طرح در قالب مقاله‌ای در پنجمين كنفرانس زبان‌شناسی (21ـ22 اسفند 1379، دانشگاه علامه طباطبايی‌) ارائه شد و در مجموعه مقاله‌های پنجمين كنفرانس زبان‌شناسی به چاپ رسيد؛
  • طـرح بررسی تحليلی دستـورهـای زبان فارسی‌: در اين طرح مجمـوعاً شصت عنوان كتـاب دستور (13عنوان به زبان انگليسی و 47 عنـوان به زبان فـارسی‌) بررسـی شد. نتايج اين طرح در قـالب مقاله‌ای در نخستين هم‌انديشی دسـتور زبان فارسی‌، (28ـ 29 بهمن 1382، فرهنگستان زبان و ادب فارسی‌) ارائه و در ويژه‌نامۀ دستور (شمارۀ دوم) چاپ شد؛
  • تدوين فرهنگ املايی براساس دستور خطّ فارسی مصوّب فرهنگستان‌: در اين پژوهش‌، تهيّۀ فهرستی از واژه‌های مركّب و تركيب‌های فارسی (تركيب‌های پيشوندی و پسوندی و جز آن‌) و واژه‌های دخيل عربی و خارجی، با مراجعه به چند فرهنگ معتبر فارسی، مدّنظر بوده‌است تا به كمک آن مراجعه‌كننده به‌آسانی بتواند به‌ صورت صحيح واژه‌ها از نظر اتّصال و انفصال يا شكل نوشتاری آن دست يابد؛
  • طرح «واژه ـ دستور» زبان فارسی: اين طرح در قالب يک بانک اطلاعاتی‌، ويژگی‌های دستوری واژگان زبان فارسی را جهت استفادۀ پژوهشگران آماده می‌كند. واژه‌های گردآوری‌شده در اين بانک اطلاعاتی‌، در مقوله‌های مختلف بررسی می‌شوند و اطلاعات مربوط، به‌صورت جداولی با علامت‌های دوتايی‌، كلّيۀ ويژگی‌های موجود را در تک‌تک واژه‌ها و با ارجاع به پيكرۀ زبانی‌، نشان می‌دهند و زمينۀ مطالعه و بررسی ويژگی‌های صرفی و نحوی واژه‌های زبان فارسی را فراهم می‌آورند. اين طرح درحال‌حاضر فقط برای صفت‌های زبان فارسی انجام شده و بالغ بر چهارهزار صفت زبان فارسی معاصر، با استفاده از فرايندهای صرفی و نحوی شناخته‌شده از زبان فارسی بررسی شده‌اند. نتايج حاصل از اين طرح در قالب مقاله‌ای در نخستين هم‌انديشی دستور زبان فارسی نيز ارائه و در ويژه‌نامۀ دستور (شمارۀ دوم) چاپ شد؛
  • برگزاری نخستين هم‌انديشی دستور زبان فارسی‌: گروه دستور فرهنگستان زبان و ادب فارسی در روزهای 28 و 29 بهمن‌ماه 1382 نخستين هم‌انديشی دستور زبان فارسی را با حضور جمعی از استادان‌، صاحب‌نظران و علاقه‌مندان به مسائل دستور، در تالار اجتماعات مهمان‌سرای فرهنگستان برگزار كرد. در اين هم‌انديشی مجموعاً 21 مقاله ارائه شد. محور اصلي سخنراني‌ها توصيف انواع ساخت‌هاي صرفي و نحوي زبان فارسي با بهره‌گيري از نظريه‌هاي زبان‌شناختي بود. مقاله‌های ارائه‌شده در اين هم‌انديشی به‌صورت ضميمۀ نامۀ فرهنگستان منتشر خواهد شد. همچنين گروه دستور زبان فارسی فرهنگستان در نظر دارد هر از چند گاه ويژه‌نامه‌ای با عنوان دستور به‌صورت ضميمۀ نامۀ فرهنگستان منتشر كند كه دو شماره از آن تاكنون به چاپ رسيده‌است.