امروز چهارشنبه ՝ 1390/12/03    ■ Wed, Feb 22, 2012    اعلام عناوین و سخنرانان نشست‌های ماهانهٔ فرهنگستان تا پایان سال فراخوان گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی فرهنگستان

■ جست‌وجوی واژه      ■ جست‌وجوی پیشرفته اندازه نوشته   A | A ■ دستور خط فارسی ■ نامۀ فرهنگستان ■ اصول و ضوابط واژه گزینی ■ اشتراک نامۀ فرهنگستان ■ پیوندها ■ نظر شما ■ واژه های مصوب ■ روابط عمومی ■ فروشگاه انتشارات آخرین اخبار  ششمین نشست ترویج کتاب‌خوانی ششمین نشست ترویج کتاب‌خوانی در موضوع «نیازهای اجتماعی کودکان و نوجوانان و ترویج کتاب‌خوانی»، با حضور استاد هوشنگ مرادی کرمانی، عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و لیلا مکتبی‌فرد، روز دوشنبه، بیست‌وچهارم بهمن‌ماه، برگزار شد. معرفی مشاوران گروه علمی برون‌مرزی طی احکامی جداگانه، دکتر نورعلی نورزاد، دکتر دادخدا سِیم‌الدّین از کشور تاجیکستان، و دکتر محمدهاشم عصمت‌اللهی، از کشور افغانستان، به‌عنوان مشاوران گروه علمی برون‌مرزی فرهنگستان زبان و ادب فارسی معرفی شدند. بازدید معلمان و دانش‌آموزان از فرهنگستان چهارشنبه، بیست‌وهشتم دی‌ماه، فرهنگستان زبان و ادب فارسی میزبان جمعی از معلمان ادبیات فارسی منطقة 7 بود. در ابتدای این بازدید، معلمان از کتابخانة فرهنگستان دیدن کردند و خانم میترا محبیان، کارشناس کتابخانه، برای آنان توضیحاتی ارائه داد. مقایسهٔ «قصه‌های مجید» و «نیکولا کوچولو» بهاره بهداد، دانشجوی مقطع دکتری رشتهٔ ادبیات فرانسه، زیرشاخهٔ ادبیات کودک، در دانشگاه مِن شهر لومان فرانسه، در پایان‌نامهٔ خود شخصیت مجید، قهرمان کتاب قصه‌های مجید، نوشتهٔ هوشنگ مرادی کرمانی، عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و نیکولا، قهرمان مجموعه کتاب‌های نیکولا کوچولو، نوشتهٔ رنه گوسینی را معرفی و مقایسه کرده‌است. آخرين به روز رسانی ۱۳۹۰/۸/۲ - ۰۹:۳۴ نسخه قابل چاپ فرهنگ تفسیری زبان تاجیکی   فرهنگ‌نگاری در تاریخ زبان تاجیکی سابقهٔ دیرینه و نمونه‌های برجسته دارد. فرهنگ‌ها و لغت‌نامه‌های فراوانی که لغت‌شناسان و فرهنگ‌نگاران مشهور در دوره‌های گوناگون تهیه و تألیف کرده‌اند گنجینهٔ بی‌بهای واژگان زبان تاجیکی محسوب می‌شود که حتی امروزه نیز قالب‌ها و اَشکال و گونه‌های مختلف کلمه‌سازی و اصطلاح‌آفرینی زبان، از روی آن‌ها آموخته می‌شود. تاریخ فرهنگ‌نگاری تاجیکی ـ فارسی به دو مرحلهٔ به‌طور کلی به دو مقطع «تا اسلامی» و «بعد از اسلامی» تقسیم می‌شود. از دورهٔ «تا اسلامی» فرهنگ‌نگاری تاجیک، به‌غیر از چند نمونه از قبیل فرهنگ آیْمْ اِوَک (Farhang-i oim-evak) که فرهنگی است شامل شرح واژه‌های اوستایی به زبان پهلوی، و فرهنگ پهلویک (Farhang-i pahlavik)، اثر دیگری به دست نیامده‌است. اما زمان اوج و گسترش فرهنگ‌نگاری به دورهٔ نوین تاریخ زبان که به نام فارسی نو یا فارسی دری مشهور است، بازمی‌گردد که قدیمی‌ترین فرهنگ تفسیری بازمانده از آن دوره لغت فرس اسدی طوسی است.     اما در باب فرهنگ‌های متأخری که در حوزهٔ زبان فارسی تاجیکی تألیف شده‌اند بایستی گفت که پس از انتشار فرهنگ زبان تاجیکی در سال 1969 میلادی، به دلیل تحولات بسیار عظیم اجتماعی و سیاسی و فرهنگی در تاجیکستان، که مهم‌ترین آن‌ها اعلان استقلال و زبان دولتی اعلام شدن زبان تاجیکی بود، در بخش واژگان و اصطلاحات زبان تاجیکی تغییرات زیادی به وجود آمد که این اصطلاحات و واژگان نو باید در ترکیب ذخیرهٔ لغوی این زبان جای داده می‌شد. به همین منظور، فرهنگ تفسیری زبان تاجیکی، با فراگیری تقریباً هشتادهزار کلمه و عبارت تدوین و منتشر شد.     برخی از ویژگی‌های این فرهنگ عبارت‌اند از: انعکاس ویژگی‌های اساسی زبان تاجیکی دورهٔ کهن تا معاصر به‌صورت فشرده و با استفاده از مواد فرهنگ زبان تاجیکی و دیگر فرهنگ‌ها و لغت‌نامه‌های کهن، بدون آوردن نمونه‌ها از آثار شاعران و ادیبان؛ استفاده از تجربهٔ فرهنگ‌سازی و لغت‌نگاری کشورهای هم‌زبان، یعنی ایران و افغانستان؛ و استفاده از کلمات و اصطلاحات و ترکیبات زبان تاجیکی معاصر که تا کنون در فرهنگ‌های تفسیری انعکاس نیافته‌بود. چاپ دوم فرهنگ تفسیری زبان تاجیکی، زیر نظر سیف‌الدین نظرزاده، احمدجان سنگین‌اف، سید کریم‌اف و میرزا حسن سلطان، در دو مجلد گردآوری شده و آکادمی علم‌های جمهوری تاجیکستان، پژوهشگاه زبان و ادبیات رودکی آن را منتشر کرده‌است.

تاريخچه   |    اساسنامه   |    دربارۀ وبگاه   |    نشر آثار   |    راهنمای گردآوری گویش‌ها

تمامی حقوق این وبگاه متعلق به فرهنگستان زبان و ادب فارسی است ©