امروز شنبه ՝ 1390/11/15    ■ Sat, Feb 4, 2012    اعلام عناوین و سخنرانان نشست‌های ماهانهٔ فرهنگستان تا پایان سال فراخوان گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی فرهنگستان

جست‌و‌جو در وبگاه نسخه قابل چاپ آخرين به روز رسانی ۱۳۸۸/۱۱/۱۸ - ۱۱:۳۰ منشآت سلیمانی   دانش ترسّل و انشاء از دانش‌های ریشه‌دار در زبان فارسی است و دست‌کم از قرن ششم هجری آثاری مدوّن در این زمینه وجود دارد. نگارش ادیبانه که کار دبیران بود، هم ازلحاظ شغلی و هم ازلحاظ هنرنمایی ادبی، ارج و قربی یافت و بسیاری از برجستگان کوشیدند تا با نگارش‌ نثرهای پخته، نگاشته‌های خود را به‌عنوان سرمشقی برای نسل‌های بعدی بر جای بگذارند.     مکاتیب سنائی یکی از نخستین آثار برجای‌مانده در علم‌الانشاء ادب فارسی است. پس از آن می‌توان از نامه‌های رشیدالدین وطواط و نیز عتبة الکتبة، مربوط به دورهٔ سلجوقیان و خوارزمشاهیان، نام برد. همچنین از دیگر آثار کهن برجای‌مانده از قرن ششم هجری می‌توان به التوسل الی الترسل اشاره کرد. و اما منشآت سلیمانی اثری است که از جهات عدیده می‌توان آن را منحصربه‌فرد دانست و شاید عمده‌ترین دلیل این سخن آن باشد که این کتاب، اثری است درسی و آموزشی. البته بسیاری از منشآت دیگر هم وجود دارند که جنبهٔ آموزشی داشته‌اند، اما این کتاب اثری است که صرفاً جنبهٔ آموزشی دارد. نکتهٔ دیگر این‌که مجموعهٔ حاضر، به تبع آموزشی بودن، اثری است مختصر که حالت مروری دارد. به‌عبارت‌دیگر، در این کتاب، به همهٔ آنچه برای نگارش نامه، ازلحاظ محتوایی و صوری مورد نیاز است، گریزی زده‌ شده و نکاتی دربارهٔ آن ذکر شده‌است.     کتاب مذکور شامل پانزده باب است که بخش قابل توجهی از آن مربوط به دانش بلاغت و اصطلاحات خاص آن است، البته به مقداری که در آیین نگارش انشاء به کار آید. در این میان، فصل پانزدهم کتاب با عنوان «در باب املاء (درست‌نویسی) و قواعد سخنوری و خط»، به‌تنهایی بیش از یک‌سوم کتاب را به خود اختصاص داده‌است که می‌تواند خود کتابی مستقل باشد.     نکته‌ای که در باب نویسنده یا نویسندگان این کتاب قابل ذکر است این است که در متن کتاب نام کسی به‌عنوان نویسنده نیامده‌است و آنچه در مقدمه بر آن تأکید شده این است که کتاب به امر شاه سلیمان و توسط دبیران دبیرخانهٔ دربار صفوی تنظیم شده‌است.     کتاب منشآت سلیمانی، تألیف دبیران و دبیرخانهٔ شاه سلیمان صفوی و به کوشش آقای رسول جعفریان است که در 341 صفحه و با شمارگان 1000 نسخه، به بهای 55000 ریال، ازسوی کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی منتشر شده‌است.

تاريخچه   |    اساسنامه   |    دربارۀ وبگاه   |    نشر آثار   |    راهنمای گردآوری گویش‌ها

تمامی حقوق این وبگاه متعلق به فرهنگستان زبان و ادب فارسی است ©