امروز شنبه ՝ 1396/10/30    ■ Sat, Jan 20, 2018   



  
اندازه نوشته   A | A
آخرین اخبار 
نخستین جلسۀ کارگروه ششمین جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات
چهارشنبه، بیستم‌ دی‌ماه ۱۳۹۶، نخستین جلسۀ کارگروه ششمین جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات در محل فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد. در این جلسه پس از ارائۀ گزارش مختصری از روال برگزاری پنجمین دورۀ جایزۀ فرهنگستان به مطبوعات در سال گذشته، اعضای کارگروه به بررسی برگۀ ارزیابی داوران جایزه پرداختند.

استاد اسماعیل سعادت و دکتر حسین معصومی همدانی، برگزیدگان جشنوارۀ فارابی
یکشنبه، بیست‌وچهارم دی‌ماه ۱۳۹۶، مراسم اختتامیۀ نهمین جشنوارۀ بین‌المللی فارابی با حضور دکتر حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی ایران، دکتر منصور غلامی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، و دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در محل اجلاس سران برگزار شد.

هفتاد و چهارمین نشست ماهانۀ فرهنگستان برگزار می‌شود
دوشنبه، بیست ‌و پنجم دی‌ماه ۱۳۹۶، هفتاد و چهارمین نشست ماهانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد. در این نشست دکتر عباس بگ‌جانی، پژوهشگر گروه فرهنگ‌نویسی، در موضوع «دیوان سید حسن غزنوی: نویافته‌ها و تصحیح مجدد» سخنرانی خواهد کرد.

گزارش مراسم رونمایی مثنوی معنوی
دوشنبه، چهارم دی‌ماه ۱۳۹۶، مراسم رونمایی کتاب مثنوی معنوی به تصحیح دکتر محمدعلی موحد، با حضور و سخنرانی مصحح و آقایان دکتر فتح‌الله مجتبائي، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، و دکتر مهدی سالاری‌نسب، پژوهشگر زبان و ادب فارسی، در محل فرهنگستان (تالار الغدیر) برگزار شد.
آخرين به روز رسانی ۱۳۹۶/۵/۱۶ - ۱۰:۱۴ نسخه قابل چاپ
فرهنگ موضوعی فارسی: راهنمای واژه‌یابی
 
فرهنگ موضوعی فارسی فرهنگی است که در آن واژه‌ها و اصطلاحات فارسی امروز بر اساس دسته‌بندی موضوعی و معنایی مرتب شده‌اند، نه بر اساس ترتیب الفبایی؛ بدین معنی که در این فرهنگ واژه‌هایی که ازلحاظ موضوعی و معنایی با یکدیگر در ارتباط‌اند در کنار هم می‌آیند. مهم‌ترین کاربرد فرهنگ موضوعی این است که به مخاطب در یافتن واژه‌ها و اصطلاحات مناسب برای بیان اندیشه‌هایش یاری می‌رساند.
    فرهنگ حاضر گنجینهٔ دسته‌بندی‌شده و مقوله‌بندی‌شده‌ای از ۳۵٬۰۰۰ واژه و اصطلاح رایجِ فارسی امروز است که در قالب ۲۲ فصل و ۱۲۵۰ مقوله آمده‌اند؛ بدین صورت که ابتدا تمام مفاهیم زبان در یک دسته‌بندی کلی به ۲۲ دستۀ موضوعی تقسیم شده‌اند، سپس دسته‌بندی‌ها جزئی‌تر شده و «مقوله‌ها» یا «خوشه‌های معنایی» تشکیل گشته‌اند و نهایتاً واژه‌ها و اصطلاحات هر مقوله، به ترتیب الفبا، آمده و تعریف شده‌اند.
    چهارچوب فرهنگ حاضر فارسی امروز است، اما مؤلف، برای تنوع و اطلاع‌رسانی بیشتر، در بعضی از مدخل‌ها معادل‌های قدیمی واژه را هم آورده است. دسته‌بندی ۲۲گانۀ فرهنگ موضوعی فارسی عبارت است از: ۱. زندگی، تولد، مرگ؛ ۲. جانداران، گیاهان، جانوران، انسان؛ ۳. بدن، اندام‌ها و کارهایشان؛ ۴. بیماری‌ها، پزشکی، بهداشت، آرایش؛ ۵. خوردن، خوردنی‌ها، آشپزی؛ ۶. جهان، طبیعت، نور، رنگ، دما؛ ۷. مکان، جهت، حرکت، فشار، ضربه، حمل و نقل، سفر، وسایل نقلیه؛ ۸. زمان، تاریخ، تقویم، شروع، پایان؛ ۹. مقدار، تعداد، اعداد، ریاضیات، شکل، حجم؛ ۱۰. ماده، صنعت، وسایل، ابزارها، سلاح، ساختمان، خانه و لوازمش، پوشش؛ ۱۱. داشتن، مالکیت، بخشیدن، خریدوفروش، اقتصاد، پول؛ ۱۲. کار، توانایی، فعالیت، تصمیم، نیاز؛ ۱۳. سرگرمی، بازی، ورزش؛ ۱۴. کشور، جامعه، خانواده، فامیل، دوستی، رفت‌وآمد، ازدواج؛ ۱۵. قانون، حکومت، سیاست، جرم، مجازات، جنگ، ارتش؛ ۱۶. فکر، ذهن، آگاهی، اطلاع‌رسانی، توجه، جست‌وجو؛ ۱۷. زبان، خواندن و نوشتن، آموزش، ادبیات، تصویر، هنر؛ ۱۸. احساس، عواطف، اخلاق، رفتار؛ ۱۹. اعتقاد، دین، خرافات، افسانه؛ ۲۰. وجود، حقیقت، روی دادن، شدن، تغییر؛ ۲۱. آشکار، پنهان، نشان دادن، به نظر رسیدن؛ ۲۲. مقولات دیگر: تأثیر، رابطه، شباهت، ویژگی.
    مطابق فهرست، محتوای فرهنگ موضوعی فارسی از این قرار است: پیشگفتار؛ منابع؛ دسته‌بندی بیست‌ودوگانهٔ مفاهیم؛ مقولات؛ فرهنگ موضوعیِ فارسی (متن کتاب)؛ نمایۀ الفبایی که با استفاده از آن می‌توان جایگاه هر واژه و اصطلاح را در متن فرهنگ یافت.
    فرهنگ موضوعی فارسی: راهنمای واژه‌یابی، نوشتۀ بهروز صفرزاده است که نشر نو با همکاری نشر آسیم آن را در ۲۰۸۰ صفحه و با شمارگان ۷۷۰ نسخه، به بهای ۲۰۰هزار تومان منتشر کرده است.
معرفی: مرتضی قاسمی
 
تاريخچه   |    اساسنامه   |    دربارۀ وبگاه   |    نشر آثار   |    خبرنامهٔ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی